Tomasz K. » 11/08/2008 07:58| Nauka i technika » Technika |  |  Tu-144 - nadd¼wiêkowy samolot pasa¿erski skonstruowany przez radzieckie biuro Tupolew kierowane przez Andrieja Niko³ajewicza Tupolewa. Zachodnie media nazwa³y samolot Konkordski, z powodu podobieñstwa tego samolotu do Concorda.Pierwszy prototyp wystartowa³ 31 grudnia 1968 pod Moskw±, dwa miesi±ce przed Concordem. Tu-144 pierwszy te¿ prze³ama³ barierê d¼wiêku 5 czerwca 1969, a 15 lipca 1969 zosta³ pierwszym komercyjnym transportowcem który przekroczy³ prêdko¶æ 2 macha. Uwa¿a siê, ¿e produkcja Tu-144 by³a oparta na szpiegostwie przemys³owym dokonywanym we francuskiej firmie Aerospatiale w której by³ produkowany Concorde. By³y przypuszczenia, ¿e skradzione plany pozwoli³y radzieckim in¿ynierom na przy¶pieszenie prac nad w³asnym samolotem, którego projekt oparli na planach Concorda. Jest to jednak ma³o prawdopodobne, je¶li ju¿ to skradzione dane dotyczy³y raczej ogólnych za³o¿eñ, osi±gów i wielko¶ci, a nie ¶cis³ych rozwi±zañ konstrukcyjnych. Po¶piech zwi±zany z pierwszeñstwem oblotu (przed Concorde) sprawi³, i¿ maszynê trapi³y do koñca nieusuniête usterki i powa¿ne awarie. By³o to przyczyn± wielu przymusowych l±dowañ, co w oficjalnej prasie przek³adano na "kurtuazyjn± wizytê" (np. w Warszawie w 1971 roku). Dochodzi³o m.in. do pêkania skrzyd³a i utraty paliwa w locie, rozliczne by³y awarie silników. 3 czerwca 1973 podczas pokazów lotniczych (Paris Air Show) dosz³o do katastrofy jednego z prototypów samolotu. Do dnia dzisiejszego nie s± znane konkretne przyczyny tego zdarzenia. Po wypadku mówiono o tym, ¿e samolot wlecia³ w smugê gazów spalinowych francuskiego my¶liwca, który go fotografowa³. Wspó³czesne badania wskazuj± jednak na mo¿liwy problem w uk³adzie sterowania, który zosta³ w ostatniej chwili nieprawid³owo przeprogramowany, ¿eby zdyskontowaæ konkurencyjnego Concorde. Niewykluczony jest równie¿ b³±d pilota. Przed katastrof±, samolot wykonywa³ manewr stromego wznoszenia. Z niewiadomego powodu, nast±pi³o przeci±gniêcie co spowodowa³o, ¿e maszyna zaczê³a pikowaæ. Próba wyprowadzenia maszyny z silnego pikowania spowodowa³a przeci±¿enia na granicy wytrzyma³o¶ci konstrukcyjnej i dosz³o do z³amania skrzyd³a Tu-144. Pierwszy Tu-144S wszed³ do s³u¿by 26 grudnia 1975 przewo¿±c ³adunki i pocztê. Loty pasa¿erskie rozpocz±³ w grudniu 1977. W czerwcu 1979 do s³u¿by wesz³a nowa wersja samolotu - Tu-144D, która mia³a m.in. udoskonalone silniki; ich mniejsze zu¿ycie paliwa pozwala³o wyd³u¿yæ zasiêg samolotu. Zawodno¶æ i awaryjno¶æ tych maszyn, ogromne koszty lotu zwi±zane z bardzo du¿ym zu¿yciem paliwa i du¿ym nak³adem obs³ugi naziemnej spowodowa³y, i¿ maszyna do¶æ szybko i bez rozg³osu zosta³a wycofana z eksploatacji. W sumie samoloty tego typu wykona³y tylko 55 rejsowych lotów pasa¿erskich, 102 komercyjnych rejsowych w ogóle. Ostatni pasa¿erski lot rejsowy mia³ miejsce 1 czerwca 1978. Wiadomo jest, ¿e Aerof³ot u¿ytkowa³ egzemplarze Tu-144 po oficjalnym wycofaniu tego modelu z u¿ytku, do 1987. Ogó³em wyprodukowano 16 samolotów: jeden prototyp, jeden przedprodukcyjny, dziewiêæ Tu-144S oraz piêæ Tu-144D. W 1997 roku przy wspó³finansowaniu NASA powsta³a maszyna do¶wiadczalna Tu-145, bêd±ca kopi± Tu-144. Maszyna odby³a kilkadziesi±t lotów, g³ównie z misjami badawczymi w zakresie materia³oznawstwa. Samolot jest obecnie sprawny technicznie i operacyjny, nie odbywa jednak ¿adnych lotów komercyjnych.
¬ród³o: Wikipedia (na licencji GNU FDL) |
|
| | |
|
| | |
