 | | | | | | | | |
| | |
| | | |
Maryss, ID wpisu: 7058 / 1914
Czym jest ADHD ADHD- zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) rozpoznać można po występowaniu różnych objawów.
Jakie są przykładowe objawy związane z utrudnioną koncentracją uwagi dziecka? - dziecko często popełnia błędy z nieuwagi np. traci punkty na klasówce, bo nie przeczytało dokładnie polecenia.
- często nie słyszy co się do niego mówi, tzw. "bujanie w obłokach"
- trudno jest mu się zabrać za odrabianie lekcji np. wymyśla inne ważne jego zdaniem rzeczy aby to opóźnić: chce pić, jeść, wyprowadzić psa, zadzwonić do kolegi itd.
- zdarza się mu gubić różne rzeczy np. gumki, ołówki, czapki, rękawiczki itd.
- łatwo rozprasza się pod wpływem zewnętrznych bodźców np. hałas za oknem powoduje nagłe odbiegnięcie od biurka z lekcjami, aby sprawdzić co się stało.
Dzieje się tak, bo dzieci z ADHD z wielu dochodzących do nich informacji nie potrafią wybrać tych, które są dla nich najważniejsze i nie mają poczucia czasu. Jakie są przykładowe objawy nadmiernej ruchliwości dziecka? - trudno jest mu usiedzieć w jednym miejscu, kręci się macha nogami, stuka trzymanym w ręku przedmiotem, zdarza się że wstaje podczas lekcji z ławki i chodzi po klasie
- często "biega jak nakręcone" i jest go "wszędzie pełno"
- lubi się bawić w sposób hałaśliwy,
Dzieci z ADHD są nie tylko bardziej hałaśliwe niż ich rówieśnicy, ale także nie potrafią przewidzieć konsekwencji swoich działań. Są dla otoczenia uciążliwe i często przez rówieśników niezbyt lubiane. Jakie są przykładowe objawy impulsywności dziecka? - "wyrywa" się z odpowiedzią zanim rodzic czy nauczyciel skończy zadawać pytanie,
- trudno mu doczekać się na swoją kolejkę, zawsze chce być pierwszy
- przerywa, wtrąca się, przeszkadza np. w zabawie innych dzieci, rozmowie dorosłych itd.
- często jest nadmiernie gadatliwe, "buzia mu się nie zamyka".
Dziecko z ADHD reaguje zbyt szybko, aby mogło zdążyć przewidzieć konsekwencje, dlatego niezwykle trudno dostosowuje się do przyjętych zasad.
Objawy ADHD stają się wyraźnie widoczne już u dziecka w 4-5 roku życia. W momencie pójścia do szkoły, ulegają istotnemu nasileniu, co wynika z większych wymagań, które się stawia przy tej okazji dziecku. Czy z ADHD się wyrasta ? Nie leczone ADHD mogą prowadzić do różnych kłopotów np. badania dowodzą, że dzieci z tą przypadłością w dorosłym wieku istotnie częściej niż inni ludzie popadają w konflikty z prawem, sięgają po alkohol i narkotyki, ulegają wypadkom, mają problemy w relacjach z rówieśnikami, częściej chorują na depresję, zaburzenia lękowe i mają gorsze sukcesy życiowe. Uciążliwi dla otoczenia, niezbyt dobrze zorganizowani często słyszą krytykę, co z czasem przekłada się na ich ocenę, czują się odrzuceni, częściej też popełniają samobójstwa. Jednak jeśli znajdą dobre warunki, to mogą osiągnąć ogromny sukces. Inaczej mówiąc ktoś kiedyś w ich życiu pomógł im właściwie wykorzystać tę energię, która źle zagospodarowana może być niezwykle uciążliwa. Czy nie mamy dziś do czynienia ze swoistą modą na ADHD i czy nie grozi nam nad rozpoznawalność tego schorzenia? Istotnie, problematyka ADHD jest w ostatnim okresie znacznie częściej podejmowana np. przez media, niż dawniej. Jednak w naszym ośrodku diagnozę stawiamy na podstawie kryteriów Międzynarodowej Klasyfikacji ICD 10, co wyklucza możliwość nad interpretowania. Jakie korzyści dla pacjenta wynikają z faktu, że zostanie mu postawiona diagnoza ADHD? Po pierwsze rodzice i on sam dowiedzą się, że jego zachowanie nie wynika z jego złej woli, złośliwości czy braku wychowania, tylko, że są to objawy przypadłości, którą w obecnym stanie wiedzy można z powodzeniem leczyć. Po drugie dziecko, jego rodzice, a na ich specjalne życzenie także jego nauczyciele, dowiedzą się jak radzić sobie z codziennymi problemami np. odrabianiem lekcji, sprzątaniem pokoju, czy organizacją pracy, jak mówić do dzieci, aby słuchały i jak odbudować ich kontakty z rówieśnikami. Po trzecie postawienie rozpoznania umożliwi skorzystanie z regulacji prawnych, które w wybranych przypadkach ułatwiają funkcjonowanie dziecka w obecnym systemie oświatowym i pomagają sprostać nakładanym na niego oczekiwaniom. Czy postawienie rozpoznania ADHD zawsze idzie w parze z włączeniem leków? W praktyce Centrum dajemy leki, gdy inne podjęte sposoby pomocy, nie dają oczekiwanych rezultatów. Jednak czasami, zwłaszcza gdy objawy są bardzo nasilone i poważnie utrudniają dziecku funkcjonowanie, decydujemy się na włączenie leków od razu. Jak działają leki stosowane w leczeniu ADHD? Większość stosowanych w ADHD leków działa na zasadnicze objawy. Dzięki nim dziecko lepiej skupia się na lekcji, chętniej zasiada do odrabiania pracy domowej i szybciej sobie z nią radzi, staje się mniej ruchliwe i łatwiej jest mu zapanować nad swoimi emocjami. Czy osoby z ADHD skazane są w życiu dorosłym na kłopoty i niepowodzenie? Niekoniecznie, jest wiele wybitnych osób z ADHD, które zrobiły światową karierę. Można by tu wymienić nazwiska jak Thomas A. Edison, Albert Einstein, Winston Churchill, Benjamin Franklin, John F. Kennedy, Michael Jordan, Whoppi Goldberg, Ernest Hemingway, John Lennon, Pablo Picasso, Stevie Wonder itd. Jednak statystyki wskazują, że pozostawienie tych osób samych ze swoimi problemami, sprawia, ze znacznie częściej niż inni ludzie w wieku dorosłym popadają w konflikty z prawem, nadużywają alkoholu, nikotyny lub narkotyków, mają problemy w życiu zawodowym i osobistym, częściej też ulegają wypadkom i podejmują ryzykowne zachowania Czy same leki nie wystarcza, czy potrzebna jest terapia, szkolenia dla rodziców i nauczycieli? Zdecydowanie nie wystarczą, oprócz obiektywnej zmiany w funkcjonowaniu dziecka potrzebna jest zmiana przekonań i nastawienia rodziców i nauczycieli, którzy uczą się odróżniać złą wolę od objawów . Do dziecka nadaktywnego nikt nie załącza "instrukcji obsługi" i rodzice chwytają się różnych sposobów które działają z różnym skutkiem, lepiej jest nie eksperymentować na własnym dziecku tylko skorzystać z bezpiecznych i sprawdzonych metod. Po co stosować leki skoro nie wyleczą ADHD? Istotnie , leczenie psychostymulantami nie jest leczeniem przyczynowym, tak jak leczenie anginy antybiotykiem. Jednak na wiele dolegliwości medycyna nie zna lekarstwa likwidującego przyczynę, która je wywołuje. Takie schorzenia leczymy objawowo czyli zmniejszając uciążliwe objawy , zapobiec powikłaniom lub poprawić komfort życia np. insulina w cukrzycy czy okulary w wadach wzroku.
Czy leki stosowane w ADHD to nowoczesny wynalazek, skąd wiadomo czy po latach nie uzależnią pacjenta?. Prawdą jest ze są to leki wypisywane na różowe recepty, które są restrykcyjnie rozliczane przez lekarzy i aptekarzy, podlegają ścisłej kontroli, aby zapobiec ich nadużywaniu. W Polsce są rzeczywiście stosowane od niedawna , jednak w innych krajach, np. w USA są stosowane od wielu lat. Badania kliniczne i doświadczenie lekarzy nie wykazują takiego niebezpieczeństwa. Jakie są najczęstsze działania uboczne leków psychostymulujących? Niestety wszystkie leki mają działania uboczne, w grupie psychostymulantów najczęściej dzieci skarżą się na gorszy apetyt, dopóki są pod ich działaniem. W praktyce oznacza to, że kanapki wracają nie zjedzone ze szkoły, rodzice muszą dopilnować aby w domu, jak lek przestanie działać zjadły treściwy obiad. Co mówią dzieci które przyjmują leki psychostymulujące i jak się z tym czują? Leki psychostymulujące zmniejszają impulsywność i poprawiają koncentrację uwagi, dzieci to natychmiast zauważają i dziwią się, że zachowuja się inaczej niż zwykle. Mówią lekarzowi np. kolega w szkole niechcący oblał mnie kolą i mu nie przyłożyłem tylko się wytarłem , zadzwonił dzwonek i nie wybiegłem na przerwę póki nauczyciel nie skończył, zdążyłem wszystko przepisać z tablicy i mam więcej czasu w domu, lekcje robię raz dwa i mam wolne popołudnie, rodzice mnie bardziej lubią bo mama na mnie nie krzyczy itd. Czy oprócz ADHD są jeszcze inne schorzenia które dają podobne objawy? Wiele objawów ADHD występuje też w innych zaburzeniach dlatego ważne jest przy postawieniu diagnozy przeprowadzić rzetelne badanie lekarskie aby wykluczyć inne czynniki.
Małgorzata Dąbrowska-Kaczorek lekarz psychoterapeuta specjalizujący się w psychiatrii, założyciel Centrum Diagnozy i Terapii ADHD w Gdańsku |
|
| | | Słowa kluczowe: adhd, objawów, istotnie, ulegają, dorosłym, przykładowe, uboczne, dowiedzą, konflikty | | |
| | |
|
| |
|
