 | | | | | | | | |
| | |
| | | |
Lukas, ID wpisu: 4442 / 1277
Wiele wskazuje na to, że realizator zajmujący się oświetleniem scenicznym jest takim samym wykonawcą jak muzyk czy wokalista występujący na scenie. Oświetlenie zmieniające się zgodnie z tempem muzyki i jej klimatem wywołuje u widza takie same emocje jak słowa śpiewanych utworów czy ich nastrój.
Realizator pracujący za swoim pulpitem ma zatem bardzo podobne zadanie do artysty znajdującego się na scenie, nierzadko dostarczając widzom wielu wrażeń.Nie ulega wątpliwości, że koncert muzyki rockowej jest specyficznym typem przedstawienia, wymagającym równie specyficznego sposobu oświetlenia. Przez kilkadziesiąt lat ewolucji rocknroll wykształcił i zróżnicował się nie tylko jako styl muzyczny, ale także jako styl oprawy scenicznej. W przeciwieństwie do spektakli teatralnych, telewizyjnych i koncertów łagodniejszych odmian muzyki, podczas koncertów rockowych silnie eksponowana jest technologia. Niczym nie maskowane kratownice, ustawione w widocznych miejscach ruchome światła - to nieodłączne składniki spektaklu rockowego.
Pierwsze koncerty muzyki rocknrollowej, jakie miały miejsce na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, odbywały się zazwyczaj w salach przystosowanych do zupełnie innego typu przedstawień - teatrach muzycznych, salach gimnastycznych itp. Ich oświetlenie bazowało na zainstalowanych tam reflektorach lub stawianych na statywach trójkolorowych lampach bezpośrednio oświetlających wykonawcę oraz kierowanych ręcznie spotach umieszczonych na balkonach lub końcu sali. W większości wypadków jasność świateł stacjonarnych sterowana była ręcznie, za pomocą mechanicznych ściemniaczy wyposażonych w potężne opornice. Przy tego typu sterowaniu, gdzie każda zmiana jasności, wygaszenie lub rozświetlenie wymagało czasu i użycia pewnej siły, nie było możliwości prowadzenia dynamicznej gry świateł - takiej jaką charakteryzują się współczesne spektakle. Stało się to możliwe dopiero wtedy, gdy rozwój elektroniki pozwolił na szersze stosowanie półprzewodnikowych regulatorów przepływu prądu, jak triaki i tyrystory dużej mocy. Elementy te zostały wykorzystane w przenośnych ściemniaczach na początku lat siedemdziesiątych i szybko zyskały popularność mimo stosunkowo dużej awaryjności.
Jednocześnie na rynku pojawiły się pierwsze reflektory typu PAR64. Dzięki zastosowaniu aluminiowego lustra parabolicznego (stąd skrót PAR - Parabolic Aluminised Reflector) uzyskano bardziej intensywne oświetlenie przy mniejszym udziale mocy, niż w przypadku tradycyjnych lamp bez odpowiednio ukształtowanego lustra. Rozwój tego typu oświetlenia jest nieodłącznie związany z rozwojem… branży samochodowej, która domagała się od konstruktorów coraz silniejszych i bardziej efektywnych reflektorów dostosowanych do rosnących wymagań konsumentów, chcących jeździć szybko i bezpiecznie. W przypadku oświetlenia scenicznego duże temperatury żarówek stawiały jednak większe wymagania, jeśli chodzi o materiał do produkcji lustra, korpusu reflektora i folii barwiących strumień światła.
Niezastąpionym elementem każdego spektaklu jest rusztowanie, służące na początku do mocowania elementów oświetleniowych, a obecnie także spełniające zadanie efektownej scenografii. Na samym początku bazowano na typowych elementach rusztowań przemysłowych, ale wraz ze wzrostem zyskowności imprez rozrywkowych zaczął się rozwój specjalizowanej gałęzi przemysłu, zajmującej się w większości produkcją rusztowań scenicznych.
W połowie lat siedemdziesiątych w branży oświetleniowej miało miejsce ustalenie wielu standardów obowiązujących do dziś. Firma Showlites opracowała system okablowania i połączeń bazujący na złączach Socapex. Pewien amerykański producent klatek dla kurcząt - obecnie znany jako Thomas - opracował konstrukcję ramy aluminiowej (truss) i ultralekkiej aluminiowej obudowy dla reflektorów PAR. Konstruktor dźwigów budowlanych rozpoczął produkcję spawanych fragmentów trussów ze standardowymi blokami narożnikowymi - dziś znanymi jako Telestage. Rozpoczęła działalność firma Avolites, produkująca na początku wysokiej jakości ściemniacze, a później znana jako producent konsolet sterujących. Alderham zaczął wytwarzać konsolety sterujące z pamięcią macierzową. I tak dalej, i tak dalej. Przedstawienia stawały się coraz ciekawsze dzięki coraz lepszemu sprzętowi - tak nagłośnieniowemu, jak i oświetleniowemu.
W tym samym mniej więcej czasie pojawiło się coś, co można już nazwać rocknrollowym stylem oświetlenia spektaklu. Po obu stronach oceanu sytuacja wyglądała jednak nieco inaczej. Na kontynencie północnoamerykańskim wykorzystywano prosty styl oświetlenia sceny, z intensywnym wykorzystaniem wielu spotów do wyeksponowania akcentów i partii solowych. Kolory były mniej nasycone, a ich wykorzystanie bardzo zbliżone do tradycji wodewilu. W Wielkiej Brytanii i Europie realizatorzy światła większą uwagę poświęcali budowaniu złożonych spektakli oświetleniowych i wydobywaniu odpowiedniego nastroju z gry świateł - bardziej w stronę przedstawień teatralnych.
Obecnie - gdy realizatorzy mają do swojej dyspozycji najwyższą technologię - często zdarza się nadmierne wykorzystanie drzemiących w niej możliwości. Proste oświetlenie, ale realizowane z dobrym wyczuciem czasu, skupiające uwagę widzów na rzeczach dziejących się na scenie, może być dużo lepsze od zwariowanej gry ruchomych świateł i szaleńczego wyścigu kolorów. Kilka podświetlaczy włączonych dla rozjaśnienia tła w kluczowym momencie utworu przyciągnie uwagę widowni w znacznie większym stopniu, niż biegające po sali goba czy mało uporządkowany ruch różnokolorowego światła z kilkunastu skanerów.
Techniki i sprzęt stosowany w czasie przedstawień scenicznych - w tym także rocknrollowych - znalazły zastosowanie w wielu innych obszarach przemysłu ogólnie określanego jako rozrywkowy. Jest to szczególnie widoczne w przypadku musicali, które ochoczo zaadoptowały całą nowoczesną technikę oświetleniową. Wypracowane przez oświetleniowców sposoby uzyskiwania ciekawych efektów wykorzystywane są przy prezentacjach nowych produktów (najczęściej nowych modeli samochodów, które wyłaniają się z dymów, wyjeżdżają spod ziemi i opadają w dół - a wszystko to w kąpieli kolorów i blasku niezliczonych świateł). Ciekawe efekty świetlne można obejrzeć w parkach tematycznych i podczas przedstawień na wolnym powietrzu. Organizowane są imprezy, podczas których kluczowym punktem jest show polegający na zsynchronizowaniu dźwięku, pokazów laserowych, efektów świetlnych i pirotechnicznych. A wszystko to tylko po to, by widownia zobaczyła coś, co nie istnieje w środowisku naturalnym - nieprawdopodobną grą świateł, kolorów i dźwięku.
I jak to wszystko ma się to pierwszych rocknrollowych koncertów, gdzie na dwóch tyczkach wisiało kilka dymiących spaloną folią reflektorów, a spot bezlitośnie świecił wokaliście prosto w oczy, zmuszając go do noszenia ciemnych okularów na scenie… Ale tak właśnie zaczął się kręcić ten Wielki RocknRollowy Cyrk. |
|
| | | Słowa kluczowe: konstrukcje estradowe, konstrukcje sceniczne, nagłaśnianie imprez organizacja imprez, nagłośnienie kraków, oświetlenie imprez, oświetlenie sceniczne, scena, nagłośnienie imprez, | | |
| | |
|
| |
|
