 | | | | | | | | |
| | |
| | | |
Jacek Danielewski, ID wpisu: 5546 / 730
Mieszkańcy obszaru ograniczonego użytkowania dla portu lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie są pełni obaw o możliwość uzyskania odszkodowań za hałas. Przyczyną jest decyzja Naczelnego Sądu Administracyjnego dotycząca OOU. Jednak czy ich obawy są uzasadnione?
W związku z decyzją Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącą OOU dla lotniska im. F. Chopina w Warszawie, o której pisze Życie Warszawy dnia 25.06.2010 r., mieszkańcy obszaru są pełni obaw o możliwość uzyskania odszkodowań za hałas. Obawy te są zupełnie nieuzasadnione. Brak rozporządzenia nie zmienia możliwości dochodzenia odszkodowania za utratę wartości nieruchomości na skutek hałasu, jaki generuje lotnisko Okęcie podczas jego użytkowania. Wielu specjalistów oraz organizacje społeczne (Liga Walki z Hałasem) od dawna wskazują na przepisy kodeksu cywilnego pozwalające na dochodzenie odszkodowania za emisję hałasu w oparciu o kodeks cywilny. Artykuł 144 KC jednoznacznie wyznacza kierunek wzajemnych relacji między właścicielami nieruchomości w tym przypadku lotniska a właścicielami sąsiednich nieruchomości. W przypadku OOU dla lotniska im. F. Chopina fakt powstania OOU i dokumenty merytoryczne (np. Mapa Akustyczna Warszawy, wyniki pomiarów stałego systemu monitorowania hałasu), jakie były podstawą do decyzji Wojewody Mazowieckiego dotyczącą powołania OOU są dowodami na to, że występuje korzystanie z nieruchomości (terenu lotniska) ponad przeciętną miarę. Odrębną kwestią jest udowodnienie przed sądem utraty wartości nieruchomości i ocena wielkości odszkodowania. W tej materii poszkodowani nie mają jednoznacznego, skutecznego kierunku działania pozwalającego uzyskać odszkodowanie. W Warszawie, podobnie jak w Poznaniu, mieszkańcy OOU składają wnioski o odszkodowanie, wynajmują rzeczoznawców majątkowych, których również powołują sądy. Dowodami w takiej sytuacji są analizy wykonywane przez rzeczoznawców majątkowych, którzy wyceniają nieruchomość według zasad zawartych w odpowiednich aktach prawnych. Istotnym kryterium wyceny jest obrót na rynku nieruchomości w danym rejonie. Taka wycena stanowi tak naprawdę ocenę różnicy pomiędzy domniemaną ceną rynkową sprzed powstania obszaru w stosunku do domniemanej ceny po powstaniu obszaru przy błędnym założeniu, że lokalnie istnieje równowaga popytowo-podażowa i wyceniana nieruchomość funkcjonuje jako oferta rynkowa sprzedaży od dłuższego czasu oraz to, że potencjalni kupcy dobrze zapoznali się z jej atrakcyjnością. W rozumieniu popularnym funkcjonującym w społeczeństwie wartość to ilość pieniędzy, jaką jesteśmy skłonni zaoferować za towar, w tym przypadku za budynek lub nieruchomość. Jednak wartość obiektów budowlanych i nieruchomości winniśmy rozpatrywać na dwóch płaszczyznach: wartości użytkowej i rynkowej. Jest to zgodne z postulatem ojca klasycznej ekonomii, Adama Smitha, który już w połowie XVII wieku zdefiniował wartość jako zdolność do zaspakajania potrzeby. Rozróżniał on wartość użytkową i wartość wymienną. Wartość użytkowa to znaczenie dobra dla zaspokojenia potrzeb ludzkich. Pojmował ją obiektywnie jako pożyteczność. Wartość wymienna to stosunek wymienny, który po wyrażeniu w pieniądzu staje się ceną. Wartość użytkowa jest warunkiem wartości wymiennej, ale na tą ostatnią nie wpływa. Ceny bieżące, czyli rynkowe, zmieniają się wskutek popytu i podaży. Produkt, jakim jest budynek, jest wartościowy tylko wtedy, kiedy dzięki jego posiadaniu możemy zaspokoić konkretną potrzebę. Zgodnie z kodeksem cywilnym utrata wartości użytkowej w rozumieniu powszechnym oraz istniejących stosunków społecznych może być szkodą, za którą przysługuje rekompensata. Jako zasady stosunków społecznych należy uznać prawa konstytucyjne, które gwarantują w Polsce prawo do ochrony zdrowia fizycznego jak i psychicznego. Spadek wartości rynkowej jest wtórny w stosunku do utraty wartości użytkowej i nie reprezentuje rzeczywistej szkody posiadacza nieruchomości oraz zlokalizowanych na niej budynków w OOU. Zgodnie z kodeksem cywilnym tylko szkoda może być rekompensowana. Szkoda, jaką poniósł właściciel nieruchomości, musi być wymierna i rzeczywista, a jej wielkość weryfikowalna znanymi metodami oceny z zastosowaniem praktycznych algorytmów oceny lub aparatury pomiarowej. Ocena utraty wartości użytkowej wymaga oceny stanu technicznego budynku i stwierdzenia, czy parametr techniczny, jakim jest izolacyjność akustyczna przegród zewnętrznych budynku, pozwala na uzyskanie odpowiedniego klimatu akustycznego w pomieszczeniach podlegających ochronie akustycznej. Klimat ten jest zdefiniowany poprzez konkretne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach zawarte w normie PN-B-02151-02:1987 Akustyka budowlana -- Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach -- Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach. Norma ta jest przywołana przez Prawo budowlane jako obowiązkowa do stosowania wiedza techniczna definiująca użytkowe, akustyczne parametry pomieszczeń. Dopuszczalny poziom dźwięku zależy od funkcji budynku i przeznaczenia pomieszczenia. Utratę wartości użytkowej budynku ze względu na hałas ustala się w procesie oceny parametrów technicznych, przede wszystkim za pomocą aparatury pomiarowej, przeprowadzając długookresowe obserwacje.Budynek, który utracił swoją wartość użytkową, ponieważ nie posiada parametrów określonych w przepisach budowlanych, już nie jest domem zaspakajającym potrzeby podstawowej komórki społecznej, jaką jest rodzina, lecz zbiorem materiałów budowlanych biurokratycznie nazywanym budynkiem mieszkalnym.
mgr inż. wibroakustyk Jacek Danielewski
Nota: Autor tekstu jest reprezentantem FABRYKI CISZY w KT 115 ds. Hałasu w Środowisku oraz KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego Polskiego Komitetu Normalizacji
Jacek Danielewski
Główny Projektant i Konsultant FABRYKI CISZY.
|
|
| | | Słowa kluczowe: oou, hałas, halas, lotnisko, dom, wartość | | |
| | |
|
| |
|
