 | | | | | | | | |
| | |
| | | |
Lukas, ID wpisu: 4866 / 1277
Wygląd zewnętrzny obudowy zestawu głośnikowego (bryła) oraz jej konstrukcja wnętrza nie są nigdy dziełem przypadku lub jedynie odzwierciedleniem fantazji lub poczucia estetyki projektantów. Konstrukcje obudów są pieczołowicie przeliczane w odniesieniu do parametrów głośników.
Głośnik dynamiczny, znajdujący się w ośrodku jakim jest powietrze, nie emituje wcale - lub emituje bardzo słabo - tony niskie. Jest to spowodowane wyrównywaniem się ciśnień akustycznych, wytworzonych działaniem przedniej i tylnej płaszczyzny membrany. Dzieje się tak dlatego, że ruch membrany do przodu powoduje zagęszczenie powietrza przed membraną (+), a jednocześnie rozrzedzenie powietrza za membraną (-). Te dwa działania wzajemnie się znoszą, a zjawisko to zachodzi tym skuteczniej, im wolniejsze są ruchy membrany (czyli mniejsza częstotliwość drgań) oraz im mniejsza jest różnica dróg między przednią i tylną ścianą membrany.
Umieszczenie głośnika w obudowie ma zapewnić jak największą różnicę drogi fal dźwiękowych pomiędzy tylną i przednią stroną membrany oraz stworzyć dobre warunki do promieniowania energii akustycznej przez głośnik. Trzeba w tym miejscu powiedzieć o jeszcze jednej, ważnej rzeczy. Jeden głośnik jest w stanie przenieść (przy małych zniekształceniach) tylko wąskie pasmo częstotliwości. Aby więc zapewnić dobrą jakość i szerokie pasmo przenoszenia zaczęto stosować dwa, trzy a czasem cztery rodzaje głośników o różnych własnościach - dobranych tak, by ich najlepsze zakresy przenoszenia wzajemnie się uzupełniały. Żeby każdy rodzaj głośników przetwarzał tylko te prądy, do których przetwarzania jest najlepiej przystosowany, zaczęto stosować filtr elektryczny - zwany też zwrotnicą prądowa - który rozdzielał składowe przebiegu elektrycznego, doprowadzonego do zespołu głośników.
Opisana koncepcja tworzenia zestawów głośnikowych narodziła się dość dawno. Oczywiście musiała powstać potrzeba konstruowania takich zestawów i taką właśnie potrzebą był film udźwiękowiony. Pierwsze zestawy głośnikowe konstruowano do nagłośnienia sal tzw. kinoteatrów. Znacznie później - w miarę jak zaczęły powstawać grupy grające muzykę określaną wówczas mianem "big beatu", rosło zapotrzebowanie na budowę systemów o dużej sprawności, pozwalających na nagłośnienie koncertów dla dużej liczby widzów - organizowanych często na otwartych przestrzeniach. Zaczęto wtedy stosować baterie zestawów głośnikowych, najczęściej łącząc po kilka zestawów niskotonowych i ustawiając je obok siebie, co znacznie polepszało skuteczność promieniowania basów.
Systemy PA - w wersji dzisiejszej - miały szansę powstania dzięki ścisłej współpracy ludzi, którzy je projektowali i tych którzy z nich korzystali. Trzeba bowiem wiedzieć, że producenci sprzętu, posiadający markę od lat uznaną w świecie, bardzo cenią sobie opinie i sugestie firm takich jak np. Clair Brothers, dB Sound, Capitol Sound Hire czy Wigwam Acoustics, które na co dzień zajmują się nagłaśnianiem dużych estradowych produkcji. Wróćmy jednak do omawiania obudów zestawów głośnikowych.
Na wstępie powiedzieliśmy sobie, że zawieszony w powietrzu głośnik dynamiczny słabo emituje niskie częstotliwości lub też nie emituje ich wcale. Rozpoczęto więc liczne próby mające na celu polepszenie przenoszenia niskich częstotliwości. Jednym z eksperymentów było zamontowanie głośnika w jednej ze ścian szczelnie zamkniętej skrzyni, o wnętrzu wypełnionym materiałem dźwiękochłonnym, którego zadaniem było pochłanianie energii emitowanej przez tylną ścianę membrany głośnika. Takie posunięcie miało umożliwić zrealizowanie w praktyce idei nieskończenie wielkiej odgrody oddzielającej obie strony membrany głośnika, co ma za zadanie chronić je przed wzajemnym, niepożądanym oddziaływaniem. Tak powstała obudowa zamknięta. Praktyka pokazała, że nie było to spodziewanym rozwiązaniem wszystkich problemów, a wręcz przeciwnie - pojawiły się nowe. Szybko bowiem zorientowano się, że istnieją ścisłe zależności pomiędzy wielkością obudowy, częstotliwością rezonansową i średnicą membrany głośnika. Aby zbytnio nie zagmatwać tematu powiem tylko tyle, że do obudowy zamkniętej potrzebny był głośnik o bardzo miękko zawieszonym układzie drgającym, przystosowanym do wykonywania ruchów o dużej amplitudzie. Wymagania takie wynikają z tego powodu, że obudowa zamknięta zwiększa częstotliwość rezonansową głośnika i to tym bardziej, im mniejsza jest jej objętość i im większa jest średnica membrany głośnika. Zależność ta jest wynikiem tego, że membrana głośnika pracującego w obudowie zamkniętej spręża i rozpręża powietrze znajdujące się we wnętrzu obudowy. Można więc zaryzykować stwierdzenie, że jest ona dodatkowo zawieszona pneumatycznie na poduszce powietrznej. Był to bez wątpienia postęp na drodze poszukiwania "dołu" jednak to jeszcze nie był pełen sukces.
O ile stosując specjalnej konstrukcji głośniki udało się poszerzyć pasmo przenoszenia ku wyższym częstotliwościom, o tyle w zakresie najniższych częstotliwości napotykano ciągle na duże przeszkody. Projektanci i konstruktorzy nie dawali jednak za wygraną i wykorzystując wszystkie zdobyte wcześniej doświadczenia, konstruowali obudowy oparte o coraz ciekawsze pomysły. Jednak stawiane im przez użytkowników zadania były coraz trudniejsze, bo oprócz spełnienia warunków związanych z jakością reprodukowanego dźwięku, coraz częściej zaczęto przykładać wagę do ciężaru iwielkości zestawów głośnikowych. Dochodziły tu do głosu względy czysto ekonomiczne, takie jak ilość środków transportu potrzebnych do przemieszczania sprzętu podczas tras koncertowych.
Obudowa z otworem rezonansowym jest produkowana do dzisiaj przez różne firmy - zarówno w zestawach domowych, jak też i profesjonalnych systemach PA. Czym szczególnym się ona charakteryzuje? Rysunek 1 przedstawia przekrój obudowy z otworem, gdzie 1 i 2 to głośniki, a 3 jest otworem rezonansowym - tu akurat posiadającym kształt tunelu, charakteryzującym się takimi cechami jak: powierzchnia, masa akustyczna i długość. Głośniki 1 i 2 są identyczne.
Jeżeli teraz zasilimy głośniki sygnałem z generatora akustycznego i stopniowo będziemy jego częstotliwość zwiększać, to w pewnym momencie (przy określonej, konkretnej częstotliwości) pojawi się dość ciekawe zjawisko. Otóż, powietrze w otworze zacznie silnie drgać i otwór stanie się źródłem promieniowania fali dźwiękowej. Dzieje się tak dlatego, że pojawia się rezonans akustyczny układu składającego się z podatności akustycznej wnętrza obudowy i masy akustycznej otworu. |
|
| | | Słowa kluczowe: konstrukcje estradowe, konstrukcje sceniczne, nagłaśnianie imprez, nagłośnienie imprez, nagłośnienie kraków, organizacja imprez, oświetlenie imprez, oświetlenie sceniczne, scena | | |
| | |
|
| |
|
