Na liście przełomowych wydarzeń w dziejach ludzkości na pewno znalazły by się wojny punickie. Zwycięsko z trzech wielkich wojen pomiędzy Republiką Rzymską a Kartaginą (Kart Hadaszt) wyszedł Rzym. Dla synów wilczycy był to początek nieprzerwanych podbojów w basenie morza Śródziemnego przez kolejne dziesięciolecia.
Należy podkreślić że w wojnach punickich Kartagina kilkukrotnie była bliska do rzucenia przeciwnika na kolana. Jednak militarny charakter państwa Rzymskiego i niezmierna wola walki jego mieszkańców spowodowały że pomimo wszystkich przeciwności losu zwycięstwo zostało po stronie Rzymskiej.
Opisując wojny punickie zazwyczaj koncentrujemy się na aspekcie militarnym i politycznym tego konfliktu milczeniem pomijając fakt że oba państwa przez kilka stuleci współistniały razem utrzymując przyjazne stosunki dyplomatyczne.
Jeszcze kilka lat temu dominowała wizja Kartaginy jako państwa zawdzięczającego swą potęgę sieci faktorii handlowych rozsianych w całym basenie morza śródziemnego. Niejako naturalnie Kart Hadaszt przeciwstawiano Rzym państwo w którym o pozycji człowieka poza pochodzeniem decydowała wielkość majątku ziemskiego.
Tymczasem pomimo niewątpliwie dobrze rozwiniętego handlu morskiego kupcy bynajmniej nie stanowili poważnej siły politycznej w Kartaginie. Lud w Kartaginie tak jak i w Rzymie miał w rzeczywistości bardzo niewiele do powiedzenia a władza należała do najbogatszych rodów należących do rady starszych (odpowiednik Rzymskiego senatu) które również czerpały dochody z wielkich majątków ziemskich.
Oba miasta były więc oligarchicznymi republikami w których najważniejszą władzę oddawano kolegialnym (tj. wybieralnym co roku) urzędnikom. W Rzymie byli to Konsulowie a w Kartaginie Sufeci.
Co więcej Rzym i Kartagina potrafiły współdziałać w obliczu wspólnego niebezpieczeństwa. Dobrym przykładem jest tu wojna z Pyrrusem. Epirocki monarcha pomimo niewątpliwego talentu militarnego i sukcesów na polu bitwy nie zdołał trwale opanować południowej Italii i Sycylii.
Jak widać państwa te nie były sobie zupełnie obce jak to można przypuszczać z licznych dotychczasowych publikacji. Można nawet zaryzykować stwierdzenie że było pomiędzy nimi zdecydowanie więcej cech wspólnych aniżeli np. pomiędzy Rzymem a monarchiami hellenistycznymi.
Jak więc doszło do tego że wojny punickie stały się faktem i że Kartagina została niemalże wymazana z kart historii przez zwycięskich Rzymian z kart Historii.
Przyczyny takiego stanu rzeczy należy dopatrywać się w fakcie że Republika Rzymska była państwem zmilitaryzowanym na skalę do dziś niespotykaną. Nawet państwa hellenistyczne które również były państwami o strukturze militarnej gdzie władza polityczna należała do wąskiej elity Greków i Macedończyków zobowiązanych do służby wojskowej, nie mogły się pod tym względem równać z Rzymem.
Sytuację pogarszał fakt ciągłej rywalizacji poszczególnych rodzin senatorskich najwyżsi urzędnicy Rzymscy tj. konsulowie byli przede wszystkim dowódcami wojskowymi. Dla poklasku tłumu, realizacji swoich wizji politycznych i umocnienia pozycji swojej rodziny pchali państwo Rzymskie od jednej wojny do drugiej. W okresie od 327 r. p.n.e do 241 r. p.n.e tj. przez 86 lat tylko cztero krotnie zdarzyło się by Rzym w danym roku nie prowadził żadnej wojny. Kartagińscy Sufeci nie byli dowódcami wojskowymi co powodowało że Kartagina znacznie rzadziej wszczynała nowe konflikty.
Źródła starożytne podają że Pyrrus opuszczając Sycylię miał rzec:
Przyjaciele moi ! Cóż to za wspaniały plac boju opuszczamy dzisiaj i zostawiamy go Kartagińczykom i Rzymowi.
Oczywiście nie jest pewnie czy Pyrrus faktycznie przewidział wojny punickie jednak wzajemna nieufność obu państw od czasu pokonania Pyrrusa i fakt że posiadłości Rzymu i Kartaginy znalazły się niebezpiecznie blisko powodowały że wybuch konfliktu wydawał się nieuchronny.
Zajęcie Messeny przez Rzymian dało początek serii trzech wielkich wojen określanych w literaturze jako wojny punickie.
I wojna punicka - 264 r. p.n.e 241 r. p.n.e,
II wojna punicka - 218 r. p.n.e 201 r. p.n.e,
III wojna punicka - 149 r. p.n.e 146 r. p.n.e,
Jak już pisałem zwycięsko z konfliktu wyszedł Rzym który stał się niekwestionowanym władcą w basenie morza Śródziemnego. Żadne inne państwo po okresie wojen punickich nie było w stanie sprostać potędze z nad Tyru. W krótkim czasie władzę Rzymu musiały uznać wszystkie pozostałe niezależne ośrodki. Dotyczy to zarówno ojczyzny Aleksandra Wielkiego tj. Macedonii rządzonej przez Antygonidów jak i innych państw hellenistycznych. Zdzisław Rojtecki
